Uitmijnen; waarom en hoe werkt het?

In het Springendal zijn we actief aan de slag met het verwijderen van overtollig fosfaat uit de bodem. Dit doen we op percelen die vanuit het Provinciaal Inpassingsplan (PIP) zijn omgezet naar de bestemming natuur. We verwijderen het fosfaat volgens een methode die we uitmijnen noemen.

Meer weten? Bekijk de explainer:

Te veel fosfaat; waarom kan het kwaad?

Fosfaat spoelt vanaf deze voormalige landbouwgronden gemakkelijk uit naar het natuurgebied. Fosfaat is een voedingsstof die een negatief effect heeft op kwetsbare natuur. De kwaliteit van de bestaande natuur gaat door te veel voedingsstoffen in het grondwater achteruit. Dit willen wij voorkomen door percelen te gaan uitmijnen en het fosfaat uit het gebied af te voeren.

 

Uitmijnen niet overal nodig

Het uitmijnen op particuliere percelen gaat in het voorjaar van 2025 van start. Uit de bodemmonsters die ter voorbereiding zijn genomen, blijkt dat de hoeveelheid fosfaat in de bodem sterk varieert. Dit komt door verschillen in het (voormalig) gebruik van de percelen en de unieke bodemopbouw van het gebied. Uit de bemonstering blijkt dat ongeveer de helft van de percelen al een lage fosfaatbeschikbaarheid heeft. Hier vormt uitspoeling naar kwetsbare natuur geen risico, waardoor uitmijnen niet nodig is. Dit is goed nieuws voor de natuur.

Het gebied
Veelgestelde vragen over uitmijnen:

Uitmijnen is een proces waarbij fosfaat uit de bodem wordt verwijderd om te voorkomen dat het in de beken terechtkomt. Fosfaat kan leiden tot te veel algengroei, wat schadelijk is voor de kwetsbare natuur in het Springendal en Dal van de Mosbeek. Door het fosfaat te verminderen, dragen we bij aan schoner water en gezondere natuur.

We nemen grondmonsters om de fosfaatniveaus in de bodem te meten. Dit helpt ons te begrijpen waar het fosfaatprobleem het grootst is en waar uitmijnen het meest effectief zal zijn. Elk perceel heeft zo zijn eigen specifieke behoefte.

Tijdens het uitmijnen gebruiken we kunstmest zonder fosfaat. Deze kunstmest lekt minder snel naar de beken dan dierlijke mest en wordt nauwkeurig afgestemd op de behoeften van de gewassen. Dit helpt de natuur te herstellen zonder extra fosfaat in de bodem te brengen.

De provincie vergoedt de kosten voor de kunstmest en de extra werkzaamheden die nodig zijn voor het uitmijnen. In de toekomst kunnen grondeigenaren ook subsidie aanvragen voor het beheer van de natuurgrond zodra het landbouwgebied volledig is omgevormd naar natuur.